Από συγκεκριμένα βίντεο του ΠΘ στο τικ-τοκ, ένα πράγμα είναι βέβαιο: όπως και προηγούμενοι ΠΘ, έτσι κι εκείνος μιλάει με τον κόσμο.

Αλλά αυτός ο ΠΘ δεν μιλάει μόνο. Αυτός ακούει κιόλας. Και κατά δική του ομολογία, πολλοί γονείς έχουν και του μεταφέρουν κοινές ανησυχίες: τα παιδιά δυσκολεύονται με τα μαθήματα, δεν κοιμούνται καλά, αγχώνονται χωρίς προφανή λόγο, συμπεριφέρονται απρόβλεπτα κι αντικοινωνικά – κι όλα αυτά εξαιτίας της ενασχόλησης με τα σόσιαλ μίντια.

Είναι λογικό. Ποιος γονέας χάνει ευκαιρία να μιλήσει με τον ΠΘ, ώστε να του μεταφέρει τις ανησυχίες του;

Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως κάποια στιγμή που ο εν λόγω δεν ήταν ακόμα ΠΘ, αποφάσισε ότι είν’ ο καταλληλότερος για να βρίσκει λύσεις στα προβλήματα του κόσμου. Κι από τη στιγμή που τ’ αποφάσισε, ζήτησε ο άνθρωπος να τον προσλάβουμε για τη θέση του ΠΘ.

Πλήθος εργοδοτών (ψηφοφόρων) εξέτασε το βιογραφικό και είδε σοβαρά την υποψηφιότητά του. Έλαβε υπόψη και τα βιογραφικά άλλων υποψηφίων, ζύγισε προσεκτικά και νηφάλια τα πράγματα, κι αποφάσισε –ήδη δύο φορές ως τώρα– να προσλάβει αυτόν.

Αν λοιπόν τώρα ο ίδιος ΠΘ δεν μπορεί να βοηθήσει γονείς και παιδιά, τότε ποιος μπορεί;

Νέα γη

Το μικρό, ευέλικτο, τεχνοκρατικό και καταρτισμένο γενικώς κυβερνητικό επιτελείο αρίστων για άλλη μια φορά ενεργοποιήθηκε. Συσκέψεις έλαβαν χώρα, ιδέες έπεσαν ως καρεκλοπόδαρα, μπρέιν-στόρμινγκ σέσιονς οργανώθηκαν μπακ-του-μπακ.

Την ίδια στιγμή, όσο ο ΠΘ με το επιτελείο του αγωνιζόταν να πλοηγηθεί σ’ έναν ταραχώδη ωκεανό υπαρχόντων νόμων, κανονισμών και πρακτικών, άλλες χώρες, όπως η Αυστραλία, ήδη έπλεαν (με αυτοπεποίθηση) σε ήρεμα νερά προς μια νέα γη.

Καμία σχέση με το ομώνυμο νησί της καναδικής επαρχίας. Ευτυχώς, γιατί μια τέτοια μεταφορά θα ήταν δύσκολο να στηρίξω. Εκτός δηλαδή κι αν έβαζα στη συζήτηση το νομοσχέδιο C-34.

Αλλά τέλος πάντων, δεν υπάρχει λόγος να πελαγώνουμε κι εμείς. Η νέα γη προς την οποία έπλεαν οι Αυστραλοί, εύκολα θα μπορούσε να ‘ναι εκείνη του Ελέγχου και της Απαγόρευσης:

• Είσαι νέα ή νέος κάτω από μια προκαθορισμένη ηλικία; Συγνώμη, αλλά δεν είναι για ‘σένα τα σόσιαλ μίντια. (Όχι ακόμα, δηλαδή.)

• Είσαι πάνω από την προκαθορισμένη ηλικία; Παρακαλώ, πέρασε από εδώ και κάνε ό,τι νομίζεις. (Θα παρακολουθείσαι αλγοριθμικώς ούτως ή άλλως.)

Λόγοι

Η κυβέρνηση μάς λέει:

• Τον ύπνο μας έχουμε χάσει και κάργα αγωνιούμε για τα παιδιά. Αντιμετωπίζουμε υπαρκτό κίνδυνο εδώ, γι’ αυτό και περνάμε στην πράξη.

• Αλλά προς Θεού, δεν σκοπεύουμε να υποβαθμίσουμε τον ρόλο των γονέων. Απλώς τους βοηθάμε, ψηφίζοντας σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις.

• Θα παρέχουμε επίσης κι όλα τα απαραίτητα ψηφιακά εργαλεία, διευκολύνοντας έτσι τη συμμόρφωση προς τας υποδείξεις.

Να είστε βέβαιοι: για καθένα από τα τρία αυτά σημεία, εκεί στην κυβέρνηση έχουν τους λόγους τους.

Αντιρρήσεις

Υπάρχει κάποιος που θα τολμούσε να έχει αντίρρηση σε πολιτική για την προστασία των παιδιών;

• Από τους γονείς, κανείς. Σχεδόν καθημερινά, διαπιστώνουν τη βλαπτική επιρροή των σόσιαλ μίντια στα παιδιά. Σίγουρα θα δέχονταν βοήθεια –ακόμα κι από την κυβέρνηση– στον αγώνα για καλύτερη διαπαιδαγώγηση κι ανατροφή.

• Από την αντιπολίτευση, κανείς. Οι άνθρωποι εκεί πασχίζουν να πείσουν ότι είναι καλύτεροι κι αποτελεσματικότεροι από τους κυβερνώντες. Το να αφήσουν έστω και την παραμικρή υπόνοια ότι δεν νοιάζονται για τα παιδιά είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζονται.

• Από την κυβέρνηση, κανείς. Ακόμα και βουλευτές που ανήκουν σε κύκλους/ομάδες της λεγόμενης εσωτερικής αντιπολίτευσης δεν έχουν κανένα, μα κανένα λόγο να κριτικάρουν μια τέτοια πολιτική. Δεν φτάνει δηλαδή που στις περιφέρειές τους παλεύουν με νύχια και με δόντια ώστε να επανεκλεγούν, η ρετσινιά εκείνου που δεν νοιάζεται για τα παιδιά τούς έλειπε.

Ας μην το κουράζουμε. Κανείς δεν θα διανοούνταν να φέρει αντίρρηση σε σχεδιασμούς για την προστασία των παιδιών.

Το επιτελείο του ΠΘ έκανε άριστη δουλειά. Μάλιστα, ο ίδιος ο ΠΘ ήταν τόσο ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα που, όπως υπογράμμισε και στο τικ-τοκ, η Ελλάδα θα παρακινούσε την Κομισιόν προκειμένου να υιοθετηθούν παρόμοιες πολιτικές παντού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αγωνία

Όλα καλά λοιπόν, αν κι αυτή η ιδέα για παρακίνηση της Κομισιόν ήταν κάπως αδύναμη. Κι αυτό γιατί, πολύ πριν ο ΠΘ πεταχτεί στο τικ-τοκ, αμολήσει μερικά σιξ-σέβεν και στο καπάκι ανακοινώσει ό,τι ανακοίνωσε, παρόμοιες αποφάσεις και δράσεις είχαν ήδη ληφθεί και ξεκινήσει κι αλλού.

Και φυσικά δεν αναφέρομαι μόνο στην πρωτοπόρο Αυστραλία. Μια επίσκεψη στο Twitter ή στο Nostr είναι αρκετή για να δούμε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εδώ κι αρκετό καιρό επικρατεί μεγάλη αγωνία για τα παιδιά.

Και όλοι, παντού, έχουν φτάσει στην ίδια διαπίστωση: αν σχεδιάζεις να τσεκάρεις την ηλικία ενός υποσυνόλου των χρηστών του ίντερνετ, ο μόνος τρόπος για να το πετύχεις είναι να τσεκάρεις την ηλικία του συνόλου. Αν δεν το κάνεις, η σχετική νομοθεσία είναι αδύνατον να εφαρμοστεί.

Πώς προχωράς, λοιπόν;

Εφαρμογή

Υπάρχει ένα φάσμα μεθόδων για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών. Οι μέθοδοι διαφέρουν ως προς την ακρίβεια κι ως προς τον βαθμό παραβίασης της ιδιωτικότητας του ελεγχόμενου. Παραθέτω μερικά παραδείγματα.

• Δηλώνεις την ηλικία σου (self-attestation), χωρίς ν’ ακολουθεί έλεγχος. Η ιδιωτικότητά σου προστατεύεται. Η πραγματική σου ηλικία δεν επιβεβαιώνεται.

• Φωτογραφίζεις το πρόσωπό σου, και μάλιστα υπό διαφορετικές γωνίες. Η ιδιωτικότητά σου παραβιάζεται. Χάρη στα συστήματα AI, η ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκεις προκύπτει με ικανοποιητική ακρίβεια.

• Ανεβάζεις σε σχετική υπηρεσία επίσημο έγγραφο, π.χ., ταυτότητα ή διαβατήριο. Η ιδιωτικότητά σου παραβιάζεται. Η ηλικία σου επαληθεύεται. Λεπτομέρεια: ο κάτοχος του εγγράφου δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τον χρήστη που επιχειρεί επαλήθευση ηλικίας.

• Αποδεικνύεις την ηλικιακή σου ομάδα με χρήση κάποιου είδους προσωπικού ψηφιακού πορτοφολιού. Το αν και κατά πόσο παραβιάζεται η ιδιωτικότητά σου έχει να κάνει με την υλοποίηση. Σε κάθε περίπτωση, η ηλικιακή σου ομάδα επαληθεύεται.

Γνώση μηδέν;

Αυτή η τελευταία προσέγγιση, με το λεγόμενο προσωπικό ψηφιακό πορτοφόλι, θα μπορούσε να προστατεύει τέλεια την ιδιωτικότητα του ελεγχόμενου. Προϋπόθεση γι’ αυτό θα ήταν η χρήση τεχνικών απόδειξης μηδενικής γνώσης ή αλλιώς zero-knowledge proofs (ZKPs).

Αντιγράφω τον ορισμό από τη σχετική καταχώρηση της ελληνικής Wikipedia:

Στην κρυπτογραφία, απόδειξη μηδενικής γνώσης (γνωστή και ως απόδειξη ZK ή ZKP από τα αγγλικά: zero-knowledge proof) είναι ένα πρωτόκολλο στο οποίο ένα μέρος (ο αποδεικτικός φορέας) μπορεί να πείσει ένα άλλο μέρος (τον επαληθευτή) ότι κάποια δεδομένη δήλωση είναι αληθής, χωρίς να μεταφέρει στον επαληθευτή καμία πληροφορία πέρα από το απλό γεγονός της αλήθειας αυτής της δήλωσης.

Στο προκείμενο, ένα σύστημα επαλήθευσης ηλικίας που χρησιμοποιεί τεχνικές ZKP μου επιτρέπει ν’ αποδεικνύω ότι η ηλικία μου είναι πάνω από το επιτρεπτό όριο για πρόσβαση σε σόσιαλ μίντια, χωρίς:

• να φανερώνω την πραγματική μου ηλικία,

• να φανερώνω οποιαδήποτε άλλη πληροφορία που με αφορά.

Με άλλα λόγια, σε μια ερώτηση του στιλ “είσαι τουλάχιστον 15 ετών;” μπορώ να απαντώ με ένα απλό “όχι” ή “ναι”, και ο επαληθευτής να είναι βέβαιος ότι έχω απαντήσει ειλικρινά.

Η φιλενάδα του ΠΘ στις Βρυξέλλες, σε μία από τις ενθουσιώδεις ομιλίες της περί των ηλικιακών ελέγχων, κάποια στιγμή πέταξε ότι η διαδικασία θα ‘ναι ασφαλής, αφού θα χρησιμοποιούνται τεχνικές “σίρο νόλετς προυφ” (ή κάπως έτσι). Πάρα πολύ ενδιαφέρον πέταγμα.

Μόνο που στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε πώς θα υλοποιηθούν αυτές οι τεχνικές, ούτε πόσο άρτιες θα είναι, ούτε αν όλα τα κράτη μέλη θα τις υιοθετήσουν στα δικά τους συστήματα επαλήθευσης.

Αλλά ξέρετε κάτι; Ως υπόθεση εργασίας, ας δεχτούμε ότι η υλοποίηση των τεχνικών ZKP θα ‘ναι υποδειγματική: ο επαληθευτής θα διαπιστώνει με ακρίβεια αν η ηλικία του ελεγχόμενου είναι κάτω ή πάνω από ένα δεδομένο όριο και, πέρα απ’ αυτή τη γνώση, δεν θα μαθαίνει κάτι άλλο. Ακόμα και τότε, οι ηλικιακοί έλεγχοι έχουν μια ορατή –μάλλον θετική– συνέπεια, καθώς και τουλάχιστον δύο αόρατες –σίγουρα αρνητικές– συνέπειες.

Ορατές κι αόρατες

Η ορατή συνέπεια των ελέγχων είναι ότι τα παιδιά κάτω από μια ηλικία δεν έχουν πλέον πρόσβαση σε συγκεκριμένες κατηγορίες σάιτ και σόσιαλ μίντια. Καλώς. Αυτό ακριβώς θέλαμε: να εμποδίζεται η πρόσβαση σε εθιστικό, παραπλανητικό, επιβλαβές και μερικές φορές αηδιαστικό περιεχόμενο. Πάρα πολύ ωραία.

Βέβαια κάποια παιδιά θα βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν τους περιορισμούς, ενίοτε και με τη συνδρομή ενηλίκων. Μπορούμε όμως να υποθέσουμε ότι τα περισσότερα παιδιά θα μένουν μακριά από τη διαδικτυακή σαβούρα. Σε κάθε περίπτωση, με το που φτάσουν και ξεπεράσουν το ηλικιακό όριο, οι περιορισμοί δεν θα υφίστανται και θα έχουν πρόσβαση όπου θέλουν. Αλλά τότε θα είναι ώριμες νέες κι ώριμοι νέοι, με κριτική σκέψη και ισχυρά φίλτρα. (Έτσι δεν είναι;)

Εκτός όμως από αυτή την ορατή συνέπεια των ηλικιακών ελέγχων, η αποτελεσματικότητα των οποίων ήδη αμφισβητείται, υπάρχουν και κάποιες αόρατες συνέπειες.

Κατ’ αρχάς, τα smartphones, τα laptops και τα desktop computers παύουν να είναι ό,τι ήταν έως σήμερα. Δεν χάνουν μέρος της ισχύος ή των δυνατοτήτων τους. Αντίθετα, αποκτούν μια επιπλέον ιδιότητα: γίνονται σημεία ελέγχου. Γι’ αυτό και σε κάθε ευκαιρία μάς ζητούν να φανερώνουμε ή ν’ αποδεικνύουμε κάτι (π.χ., την ακριβή ηλικία ή την ηλικιακή μας ομάδα), αλλιώς δεν μπορούμε να επισκεφτούμε το τάδε σάιτ ή να χρησιμοποιήσουμε τη δείνα υπηρεσία. Νέα ήθη με το ζόρι, αλλά τι να κάνουμε; Όλα για το καλό των παιδιών!

Σκεφτείτε και το άλλο: με την προϋπόθεση ότι γίνεται άριστη χρήση ZKP, εκτός από την ηλικιακή ομάδα δεν φανερώνουμε άλλα προσωπικά στοιχεία. Μικρό το κακό, λοιπόν. Και στην τελική, για χάρη των παιδιών ας αργούμε και μερικά δευτερόλεπτα πριν φτάσουμε στο σάιτ που θέλουμε.

Αλλά τώρα έχουμε μια νέα υποδομή συλλογής και συγκέντρωσης πληροφοριών. Δεν θα ήταν επιπόλαιο να υποθέσουμε ότι, αρχικά τουλάχιστον, μόνο πληροφορίες τύπου “ναι” ή “όχι”, ως απαντήσεις σε ερωτήματα ZKP, θα διακινούνται στους διαύλους αυτής της νέας υποδομής.

Ίσως μάλιστα μπορούμε να το πάμε και λίγο παραπέρα, χωρίς να κινδυνεύουμε να κατηγορηθούμε ως τερματικά αφελείς: ο ΠΘ, η φιλενάδα του στην Κομισιόν κι ένα σωρό άλλοι τιτάνες της πολιτικής στον πλανήτη, όλοι τους ενδιαφέρονται ειλικρινώς για τα παιδιά. Α, και μάλλον δεν έχουν κρυφούς σχεδιασμούς περί αυτής της νέας, αόρατης και πανταχού παρούσας υποδομής.

Άλλη όρεξη δεν είχαν, δηλαδή, από το να συγκεντρώνονται μυστικά σε υπόγεια (ή σε ρετιρέ), να τα λιανολένε και να εξυφαίνουν σκοτεινά σχέδια για το μέλλον μας. Αγνές προθέσεις έχουν οι άνθρωποι, κι αν κάτι τους διαφεύγει, εδώ είμαστε όλοι εμείς να κάνουμε την κριτική μας και τις παρατηρήσεις μας, ώστε να υλοποιούνται οι απαραίτητες διορθώσεις και βελτιώσεις.

Ας μην ξεχνάμε άλλωστε και τα ΜΜΕ, τα οποία είναι απέναντι στην εκάστοτε εξουσία. Με την παραμικρή υπόνοια εκτροπής αμέσως ξαμολιούνται κι ερευνούν, συμβουλεύονται ειδικούς, στριμώχνουν πολιτικούς και βεβαίως μας ενημερώνουν έγκαιρα κι έγκυρα, ώστε ποτέ να μη βρισκόμαστε προ τετελεσμένων.

Απρόσμενες εξελίξεις

Έχουμε λοιπόν τους ηλικιακούς μας ελέγχους, έχουμε βεβαίως και την απαραίτητη υποδομή ώστε οι έλεγχοι να είναι αξιόπιστοι και να γίνονται με σεβασμό της ιδιωτικότητας των ελεγχόμενων. Όλα πηγαίνουν καλά και σχεδόν κανείς δεν παραπονιέται. Μέχρι που έρχεται μια αλλαγή.

Μετά από εθνικές εκλογές, τη διακυβέρνηση της χώρας αναλαμβάνει άλλο κόμμα ή πολιτικός σχηματισμός. Αναμενόμενα, η απερχόμενη κυβέρνηση δεν ξηλώνει την υποδομή για τους ηλικιακούς ελέγχους. Αντίθετα, η νέα κυβέρνηση τη βρίσκει έτοιμη και πλήρως λειτουργική.

Αργά ή γρήγορα, κυβερνοστρεφείς φωστήρες συνειδητοποιούν ότι η υποδομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για ελέγχους πέρα από τους ηλικιακούς. Είναι γεγονός: η αρχιτεκτονική της υπάρχουσας υποδομής επιτρέπει τη συγκέντρωση πληροφοριών πάσης φύσεως – όχι μόνο “ναι” και “όχι”, στο πλαίσιο αποδείξεων μηδενικής γνώσης. Χωρίς αμφιβολία, είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα διαπίστωση. Και τι θα κάνουν τώρα, οι φωστήρες οι κυβερνοστρεφείς; Μάλλον όχι πολλά, τουλάχιστον όχι στην αρχή.

Όλα όμως θ’ αλλάξουν –και μάλιστα γρήγορα– με αφορμή περιστατικά ή εξελίξεις σαν τις ακόλουθες:

• Κριτική και κατηγορίες! Ψευδώνυμοι λογαριασμοί στα σόσιαλ μίντια εξαπολύουν συχνά-πυκνά σκληρή κριτική προς την κυβέρνηση γενικά και προς υπουργούς της ειδικά. Εκτός από την ενοχλητική κριτική, οι ίδιοι λογαριασμοί κάνουν λόγο για κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων ή για διασπάθιση δημοσίου χρήματος. Στην προσπάθειά τους να αμυνθούν, τα θιγόμενα πρόσωπα ψάχνουν τρόπους να μάθουν –και πιθανώς να αποκαλύψουν– τα αληθινά στοιχεία των χρηστών πίσω από τους ψευδώνυμους λογαριασμούς.

• Νέα πανδημία! Ενεργοποιούνται τα γνωστά, πλέον, μέτρα προστασίας, τουλάχιστον μέχρι να ξεκινήσει ο υποχρεωτικά προαιρετικός εμβολιασμός και φτάσει στο 75% του πληθυσμού. Στα σόσιαλ μίντια κάποιοι τολμούν κι αναρωτιούνται για το αν το νέο εμβόλιο έχει δοκιμαστεί επαρκώς. Προφανώς και πρόκειται για ψεκασμένους συμπολίτες μας οι οποίοι τρομοκρατούν, παραπληροφορούν και θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Καλείται η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος να βρει τα στοιχεία τους, ούτως ώστε να συλληφθούν και να τιμωρηθούν παραδειγματικά.

• Πόλεμος! Η χώρα Άλφα επιτίθεται απροκάλυπτα στη χώρα Βήτα. Παίρνουμε αυτομάτως το μέρος της Βήτα και διακηρύσσουμε δημόσια ότι είμαστε σε πόλεμο (ναι, κι εμείς) με τη χώρα Άλφα. Μην το ψάχνετε, έτσι πρέπει να είναι τα πράγματα. Αυτό διακήρυξε, άλλωστε, και η φιλενάδα του (πρώην) ΠΘ από τις Βρυξέλλες. Αν έχετε άλλη άποψη, δεν υπάρχει πρόβλημα – αρκεί να την κρατήσετε για εσάς. Αν όμως δεν την κρατήσετε για εσάς και την εκθέσετε στα σόσιαλ μίντια, τότε είστε πράκτορας της χώρας Άλφα και κάνετε ύπουλη προπαγάνδα υπέρ της. Εφόσον είστε εχθρός της χώρας, συγνώμη, αλλά τα στοιχεία σας πρέπει να είναι γνωστά. Και ναι, ίσως χρειαστεί να συλληφθείτε και φυσικά να τιμωρηθείτε – εννοείται παραδειγματικά.

Λυπούμαστε, αλλά για το καλό του κοινωνικού συνόλου δεν είναι δυνατόν ο καθένας να χρησιμοποιεί τα σόσιαλ μίντια για τη διασπορά ψευδών ή επιβλαβών απόψεων και ειδήσεων. Ακριβέστερα –κι επειδή δεν είμαστε τίποτε φασίστες– όποιος θέλει κάτι από αυτά είναι ελεύθερος να το κάνει, ακόμη κι από τα σόσιαλ μίντια. Μόνο που, πλέον, κανείς δεν θα μπορεί να συνδέεται όπου θέλει ανώνυμα. Αντίθετα, πριν ακόμη μπούμε σε συγκεκριμένες κατηγορίες σάιτ, όμορφα κι ωραία θα πρέπει να παρουσιάζουμε τα στοιχεία μας. Όχι μόνο την ηλικία, αλλά κι ονοματεπώνυμο, αριθμό ταυτότητας, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, ομάδα αίματος, τρέχουσα διεύθυνση κατοικίας, αγαπημένη ομάδα κέρλινγκ, προτίμηση σε καλοκαίρι ή χειμώνα – και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο.

Σας φαίνονται λίγο αστεία ή υπερβολικά όλα αυτά; Ίσως και να είναι. Αλλά όπως και να ‘χει, μην το ξεχνάτε: η υποδομή για τη συλλογή πάσης φύσεως πληροφοριών είναι ήδη εδώ. Κι επειδή πάνω απ’ όλα κάποιοι ξημεροβραδιάζονται και σπαζοκεφαλιάζουν για το κοινό καλό, να είστε βέβαιοι ότι θα τροποποιήσουν τις παραμέτρους λειτουργίας της ώστε να βάλουν, επιτέλους, ένα τέλος στη βλαπτική ανωνυμία.

Και τώρα;

Και τώρα, φίλες και φίλοι, σχεδόν όλα είναι όπως πριν. Εξακολουθούμε να έχουμε πρόσβαση σε όποια σόσιαλ μίντια θέλουμε, όποτε το θέλουμε. Εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε τα σόσιαλ μίντια για να επικοινωνούμε, να ενημερωνόμαστε και βεβαίως να εκφραζόμαστε όπως θέλουμε.

Μόνο που πρώτα πρέπει να υποβάλλουμε τα διαπιστευτήριά μας στην Πλατφόρμα. Ναι: το πρέπον, πλέον, είναι το “Π” το κεφαλαίο. Αλλά πέραν αυτού, σχεδόν όλα είναι όπως ήταν.

Α, εκτός από το γεγονός ότι κάθε ποστ του χρήστη subZraw δεν είναι δημοσιευμένο από τον subZraw σκέτο, αλλά από τον <subZraw+UUID>. Το δε UUID είναι ένα Καθολικά Μοναδικό Αναγνωριστικό Χρήστη, το οποίο βρίσκεται επιμελώς αποθηκευμένο στην Πλατφόρμα, δίπλα από τα πραγματικά στοιχεία του subZraw.

Αλλά μην ανησυχείτε: αυτά τα άσχημα, ομολογουμένως, UUID δεν φαίνονται στα σάιτ. Είναι εκεί, τα σάιτ τα γνωρίζουν, η Πλατφόρμα τα γνωρίζει, αλλά τουλάχιστον δεν μολύνουν την αισθητική των χρηστών. Λίγο είναι αυτό;

Επίσης: κανείς δεν πρόκειται ν’ ασχοληθεί με τα UUID, παρά μόνον ορισμένοι απ’ όσους έχουν πρόσβαση στην Πλατφόρμα. Κι εκείνοι, μη νομίζετε, θ’ ασχολούνται μόνον εφόσον προκύπτει κάποιος λόγος.

Ευτυχώς όμως που ο subZraw σκέφτεται μια και δυο και τρεις φορές πριν ποστάρει. Δεν είναι ότι δεν βλέπει τα κακώς κείμενα, ούτε ότι είναι ανίκανος για δημόσια επιχειρηματολογία ή κριτική. Αλλά βλέπει και τι συμβαίνει και δεν έχει όρεξη για μπλεξίματα.

Να, τις προάλλες για παράδειγμα, η ταυτότητα του χρήστη kunglao αποκαλύφθηκε στο πανελλήνιο. Για σχεδόν μια βδομάδα, σύσσωμος ο δημοσιογραφικός κόσμος πρακτικά αυτοϊκανοποιούταν δημόσια: από τη μία καταδίκαζαν μετά βδελυγμίας τις απόψεις και τα πολιτικά πιστεύω του kunglao, από την άλλη αποκάλυπταν, σε ζωντανές συνδέσεις από τη γειτονιά του, κάθε λεπτομέρεια της συνηθισμένης καθημερινότητάς του. Η τιμωρία του kunglao δεν περιορίστηκε στη με το ζόρι προβολή της ζωής του στα τηλεοπτικά πάνελ. Τα ψηφιακά του ευρώ πάγωσαν, κεντρικά, για δύο εβδομάδες. Και πάλι καλά, να λέμε, που πάγωσαν για δύο εβδομάδες μόνο.

Μην το ψάχνετε. Καλύτερα λίγη αυτολογοκρισία, παρά να μην είσαι σε θέση να πληρώσεις ενοίκιο ή τη δόση του στεγαστικού.

Και στην τελική, αυτή η ελευθερία του λόγου είναι μάλλον υπερτιμημένη ως έννοια. Το θέμα είναι να υπάρχει δουλίτσα, να βγάζεις λεφτάκια (ψηφιακά) και να είσαι εντάξει με τις υποχρεώσεις σου.

Ναι, ας πάμε μ’ αυτό.